Иондық, коваленттік, металдық және сутектік байланыстарды интерактивті түрде оқы, тест тапсыр және тапсырмалар орында.
📚 Теориялық материал
Химиялық байланыс дегеніміз — атомдарды бір-бірімен ұстап тұратын күш. Оның 4 негізгі түрі бар.
Металл атомы электронын металл емес атомына береді. Оң зарядты катион мен теріс зарядты анион пайда болады. Электростатикалық тарту күші арқылы байланысады.
Мысал: NaCl, KBr, CaOЕкі атом электрондарды ортақтасады. Полюссіз: бірдей атомдар (H₂, O₂). Полюсті: әртүрлі бейметалдар арасында (HCl, H₂O).
Мысал: H₂, HCl, H₂OМеталл атомдары электрондарын ортақ пайдалануға береді. Еркін электрондар торда еркін қозғалады — металдар жақсы өткізгіш болады.
Мысал: Fe, Cu, Al, AuСутек атомы жоғары электртерістілігі бар атоммен (O, N, F) байланысқанда пайда болады. Суда, белоктарда, ДНҚ-да кездеседі.
Мысал: H₂O, HF, NH₃🔬 Интерактивті анимациялар
Әрбір байланыс түрінің атомдық деңгейдегі үлгісін бақыла.
Натрий өзінің 1 электронын хлорға береді. Na⁺ оң ион, Cl⁻ теріс ионға айналады. Электростатикалық тарту күші — иондық байланысты түзеді.
H₂O молекуласында оттек пен сутек атомдары электрондарын ортақтасады. Ортақ электрон жұбы — коваленттік байланысты түзеді.
Мыс атомдары өздерінің электрондарын тор бойынша еркін жібереді. Еркін электрондар электр мен жылу өткізуін қамтамасыз етеді.
Су молекулаларының арасында сутек атомы оттекке тартылады. Нүктелі сызықтар сутектік байланысты білдіреді. Судың қайнау t°-ын жоғарылатады.
🧪 Өзіндік тексеру
20 сұрақ. Жауапты таңдаған кезде нәтижені бірден бақыла.
✏️ Практикалық тапсырмалар
«Жауапты көру» батырмасын басып, дұрыс жауапты тексер.